ออกแบบอนาคต (ประเทศไทย)

ผมมีคำถามง่าย ๆว่า มีสี่เหลี่ยมหนึ่งรูป ถ้าเราตัดออกหนึ่งมุม จะเหลือกี่มุม

ก สามมุม

ข สี่มุม

ค ห้ามุม

ง อื่น ๆ

เฉลยครับ

สมมติว่าเป็นรูปสี่เปลี่ยมผืนผ้า หรือ จัตุรัสรูปหนึ่ง เราตัดออกหนึ่งมุมบนขวาออก ด้วยการตัดจากตรงมุมซ้ายบนลากลงมาตรงมุมขวาล่าง สี่เหลี่ยมรูปแรก ก็จะเหลือสามมุม

แต่ถ้าเราตัดมุมขวาบนออกด้วยการตัดจาก กึ่งกลางขอบบน ลงมาที่ตรงมุมขวาล่าง สี่เหลี่ยมเดียวกัน ก็จะเหลือสี่มุม และ

ถ้าเราตัดมุมขวาบนด้วยการตัดจาก กึ่งกลางของขอบบน ลงมาที่กึ่งกลางของขอบขวา สี่เหลี่ยมเดียวกัน ก็จะมีห้ามุม

ถามว่าทั้งสามคำตอบถูกต้องหรือไม่ ใช่ครับทั้งสามคำตอบเป็นคำตอบที่ถูกต้อง

เช่นกัน ในมุมของความจริงแห่งชีวิตหรือสัจธรรมก็มีมุมที่ถูกต้องหลาย ๆ แบบ ถ้าเรายึดว่าเราถูกต้องอย่างเดียว เราก็จะมองไม่เห็นความถูกต้องของคนอื่น เลย ขณะเดียวกัน ถ้าเราถูกหลอกให้เชื่อความถูกต้องแบบเดียว แล้วเราไม่คิดพิจารณาให้ละเอียดถ้วนถี่ เราก็จะติดกับติดบ่วงแห่งความถูกต้องนั้นต่อไปไม่รู้จบ.....

มาถึงการออกแบบอนาคต ฟังดูเป็นสถาปนิกยังไงไม่รู้ ตามหลักของพุทธศาสนา กรรม หรือ การกระทำย่อมทำให้เกิดผลกรรมตามมา นั่นหมายถึงว่า ที่เราเกิดมา ณ ที่นี่ โดยพ่อแม่คู่นี้ มีรูปร่างหน้าตา สถานะ ความเพียบพร้อมหรือความบกพร่อง ที่เราได้มาแต่เกิดนั้น มาจากกรรมที่เราเคยทำไว้ รวมไปถึงสิ่งที่เราประสบต่าง ๆ มากมาย ก็เกิดจากกรรมในทั้งสิ้น

กรรมส่วนใหญ่ที่พวกเราพูดถึงมักจะเป็นกรรมจากอดีตชาติ อดีตภพ อดีตกาล แล้วจึงก่อให้เกิดผลในปัจจุบัน

กล่าวกันว่า กรรมในชาติภพที่ผ่าน ๆ มา มีผลกับชาติปัจจุบันน้อยมา ไม่กี่เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ส่วนใหญ่เป็นผลจากกรรมที่เราก่อในชาตินี้ทั้งนั้น (กรรมวิสัยเป็นอจินไตย)

ถ้าเราเชื่อในสมมติฐานนี้ ก็หมายความว่า กรรมที่เราทำในปัจจุบัน (เหตุ : cause) ก็จะก่อให้ (ผล : result) ในอนาคต รวมไปถึง กรรมที่ต่างกัน ย่อมให้ผลที่ต่างกัน

ยกตัวอย่างเช่น ในวันหยุด เรามีทางเลือกคือ หนึ่งจะไปเที่ยวกับเพื่อน สองอยู่กับบ้านกับครอบครัว หรือสามไปปฏิบัติธรรม ถ้าเราเลือกทางที่หนึ่ง ผลที่ตามมา ย่อมไม่เหมือนกันทางเลือกที่สอง หรือ ที่สาม แต่ผลทางจะออกมา อยู่ที่การเลือก (choice) ของเราเอง

จึงสามารถสรุปได้ว่า อนาคตจะเป็นอย่างไร อยู่ที่การออกแบบของเรา เพราะเราสามารถเลือกแบบอนาคตได้ อย่างน้อยก็ระดับหนึ่งที่อยู่ในความมีอิสระ และ ความรับผิดชอบของเรา

ทั้งหมดที่พูดมา ทั้งเรื่องความถูกต้องและการออกแบบอนาคต คือสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นกับประเทศไทยในอีกไม่ช้าไม่นานนี้

นักการเมืองสามารถหามุมของความถูกต้องมุมหนึ่งมาเล่าให้เราฟังได้เสมอ

จะพรรคใด สีเสื้อใด ผู้สมัครคนไหน ก็สามารถหาสิ่งที่ถูกต้องสิ่งหนึ่งมาเล่าให้ฟังได้เสมอ

นั่นอยู่ที่ผู้ฟังอย่างเรา ๆ จะใช้ปัญญาไตร่ตรองพิจารณาทุกมุมก่อน หรือ เลือกที่จะเชื่อความถูกต้องนั้นเลย

ถ้าพวกเราไม่พิจารณาให้ดี ก็จะส่งผลให้ประเทศไทยออกแบบได้อย่างผิดรูปผิดร่าง ออกแบบจากความเชื่อมุมเดียว ออกแบบจากอวิชชา คือความโง่ ความไม่รู้ ต่อเนื่องสู่ผลของอนาคต แล้วเราก็ต้องรับผลกรรมจากการออกแบบโง่ ๆ ของพวกเราเอง ...

วิรัช ฉัตรพร
อ้างอิง แนวคิดความรู้จาก อ. ไชย ณ พล