จากอริยสัจ 4 สู่ SCUP Analysis

อีกครั้งที่ได้สิ่งดีดีมากจาการได้ฟังอาจารย์ไชย ณ พล ท่านบรรยายถึงเรื่องการวางแผนงาน โครงการศูนย์ปฏิบัติธรรมของมูลนิธิอุทยานธรรม การเข้าร่วมประชุมครั้งนี้ได้มีผู้หลักผู้ใหญ่ในมูลนิธิเข้ากันมากมาย และรวมไปถึงศิษยานุศิษย์ อีกมากหน้าหลายตา

ฟังจากโครงการและการวางแผนดำเนินการเพื่ออนาคต ก็ต้องยอมรับว่าเป็นโครงการที่ใหญ่พอสมควรและใช้ทุนมาก ผู้หลักผู้ใหญ่หลายท่านก็สละเวลา เงินทอง รวมถึงความมุ่งมั่นเพื่อโครงการนี้ ซึ่งถ้าโครงการนี้เป็นที่เรียบร้อย ก็จะได้เห็นศูนย์ปฏิบัติธรรมที่สร้างเพื่อการณ์นี้โดยเฉพาะ

ผมขอละในส่วนสาระและรายละเอียดในการประชุมไว้แค่นี้ แต่ที่อยากเล่าถึงคือ ความมีอัจฉริยภาพของท่าน ที่เข้าถึงและนำเอาอริยสัจ 4 ของพระพุทธเจ้ามาเป็นแก่นในการวางแผน strategic plan ฟังแล้วงงใช่มัยครับ สำหรับผม ทั้งงง ทั้งทึ่ง

ต้องบอกว่า กระบี่ดี ไม่สำคัญเท่าอยู่ที่มือใคร วิชาดี ไม่สำคัญเท่าใครเป็นผู้ใช้

เชื่อว่าพุทธศาสนิกชนส่วนใหญ่น่าจะรู้ตัก อริยสัจ 4 ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ซึ่งก็หมายถึง (ตามที่สมัยเด็ก ๆ ได้ท่องกันมา) ทุกข์ เหตุแห่งทุกข์ การดับทุกข์ และการปฏิบัติเพื่อให้ถึงการดับทุกข์ และก็เข้าใจกันตามนั้นเป็นส่วนใหญ่ ถ้าคนที่ไม่ได้อยู่ในทางธรรม อย่างมากก็ท่องได้ ส่วนคนที่อยู่ในทางธรรมก็ศึกษาและนำมาปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ตามแต่ปัจเจกบุคคลไป ส่วนคนที่เข้าใจแก่น ก็ปรับใช้ได้ในทุกสภาวะ ไม่ว่าจะเป็นโลก หรือธรรม

ในการประชุมวันนั้น อาจารย์ได้กำหนดและแบ่งแผนงานออกไปตามหน้าที่ ส่วนงาน เป็นส่วน ๆ ซึ่งในแต่ละส่วนก็ต้องไปวางแผนกำหนดเป็นแผนย่อยเพื่อให้สอดคล้องกับแผนใหญ่ ซึ่งมีหัวข้อคร่าว ๆ ดังนี้
1.SCUP Analysis
2.Success Criteria
3.Time Plan
4.Source of Fund
5.Team Setting
สำหรับข้อ 2-5 เราก็คงรู้จักและพบเห็นกันทั่ว ๆ ไป แต่ข้อ 1 SCUP analysis คือ อะไร เรารู้จักก็แต่ SWOT analysis

เฉลยครับ S-(Existing) Suffering, C-Cause of Problem, U-Ultimate Goal, P-(Strategic) Process เริ่มคุ้นขึ้นมัยครัย.....

Suffering – ทุกข์, Cause –สมุทัย, Ultimate Goal – นิโรธ, Process – มรรค

ตามเส้นทางนี้ก็คือ ผล --- เหตุ --- เป้าหมาย --- วิธีการ

ยกตัวอย่างเช่น ฝ่ายสถานที่ ก็จะดูว่า ปัจจุบันคนที่ปฏิบัติธรรมส่วนใหญ่ เกิดทุกข์หรือ ปัญหา (Suffering) อะไร จากนั้นก็มาสำรวจว่า ทุกข์เหล่านั้นเกิดจากเหตุหรือ สมุทัย (Cause of Problem) ไหน มีสาเหตุจำนวนเท่าไร ควรกำหนดออกมาให้ชัดเจน

เมื่อเรานำสาเหตุเหล่านั้นมาวินิจฉัยอย่างละเอียดถี่ถ้วนแล้วนั้น เราก็จะกำหนดเป้าหมายเพื่อที่จะบรรลุการแก้ปัญหา นั่นคือนิโรธ (Ultimate Goal)

และเมื่อเป้าหมายที่กำหนดไว้แล้ว ได้ผ่านการไตร่ตรองถี่ถ้วนแล้ว ก็มาถึงการสร้างมรรค หรืออาจจะเรียกว่ายุทธวิธี (Process) ต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนั้น

มนุษย์ทุกวันนี้ มักจะรู้ไปหมด ทุกอย่างที่เรียน อยู่ในความทรงจำ แต่จะมีซักกี่คนที่นำมาใช้ได้อย่างอเนกอนันต์เช่นนี้

อย่างที่กล่าวไว้ตอนต้นว่า กระบี่วิเศษ ต้องดูด้วยว่าใครเป็นผู้ใช้

ถ้าผู้ใช้รู้เพียงแค่หั่นผัก กระบี่วิเศษก็นำไปใช้งานเป็นปังตอ หรือ

ถ้าผู้ใช้รู้เพียงแค่ผ่าฟืน ก็คงเทียบเคียงกับขวานเท่านั้น

ฉันใดฉันนั้น ถ้านำคำสอนสัจธรรมที่สูงค่า มาประดับความรู้ว่าเคยรู้ ก็คงเป็นแค่การเล็มเลียความทรงจำ ไม่มีการต่อยอดให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองแล้วผู้อื่น ซึ่งสุดท้าย ก็ไม่ได้ทำให้เกิดคุณค่าอะไรขึ้นมาเลย...